Letter to a Christian Nation

Ο Sam Harris απευθύνει μια επιστολή-δοκίμιο προς το αμερικάνικο χριστιανικό έθνος, αλλά στην ουσία σε οποιονδήποτε φανατικό θρησκευόμενο, υπενθυμίζοντάς του τα τεράστια προβλήματα που δημιουργεί σε όλους μας ο θρησκευτικός φανατισμός.

Μερικά παραδείγματα αρκούν για να δείξουν την πειστικότητα των επιχειρημάτων του φιλοσοφικού αυτού δοκιμίου:

σ. 29 Ένα ανθρώπινο έμβρυο ολίγων ημερών αποτελείται από μόνο 150 κύτταρα, ενώ ο εγκέφαλος μιας μύγας έχει 150.000 κύτταρα. Είναι δυνατόν να πιστέψει κανείς πως αυτό το βλαστοκύτταρο είναι σε θέση να νιώσει οτιδήποτε αν θανατωθεί για να χρησιμοποιηθεί σε ιατρικά πειράματα που πιθανότητα θα σώσουν χιλιάδες αρρώστους ανθρώπους;

σ. 83 Οι δυτικοί φιλελεύθεροι αδυνατούν να αντιληφθούν τι ακριβώς σημαίνει να πιστεύει κάποιος αληθινά στο θεό. Ας αναλογιστούν λοιπόν πως στον 21ο αιώνα "μπορεί κάποιος να διαθέτει τα πνευματικά προσόντα και τις υλικές πηγές για να φτιάξει μια ατομική βόμβα αλλά ταυτόχρονα να πιστεύει πως θα απολαύσει 72 παρθένες στον παράδεισο."


Sam Harris (2007). Letter to a Christian Nation. A challenge to faith. London: Bantam Press
ISBN 978-0-593-05897-8


τιμή στην Αγγλία 10 λίρες 
τιμή στην Ελλάδα 14,56 ευρώ στο βιβλιοπωλείο Πολιτεία

Also visit
Project Reason: spreading scientific knowledge and secular values in society http://www.project-reason.org/

Όπλα, μικρόβια και ατσάλι.

Ο συγγραφέας είναι καθηγητής βιογεωγραφίας στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, αλλά ξεχάστε ότι εικόνα έχετε του βαρετού μαθήματος της γεωγραφίας από τα σχολικά σας χρόνια.
Ο Jared Diamond μας προσφέρει ένα συναρπαστικό βιβλίο, φωτίζοντας μυστήρια σχετικά με την ανάπτυξη των ανθρώπινων κοινωνιών.
Μερικά από τα ερωτήματα που απαντώνται στο βιβλίο είναι:
Πώς κατάφεραν το 1532 168 Ισπανοί να αιχμαλωτίσουν τον Αταχουάλπα μέσα σε λίγα λεπτά όταν τον προστάτευαν χιλιάδες στρατιώτες τους;
Πώς αποικίστηκαν τα άπειρα νησιά του Ειρηνικού;
Πώς εξελίχτηκε η γραφή;
Γιατί τα μεγαλύτερα θηλαστικά δεν εξημερώθηκαν ποτέ;
Τι σχέση έχει η κτηνοτροφία με τη διάδοση των ασθενειών;


Jared Diamond (2006). Όπλα μικρόβια και ατσάλι. Οι τύχες των ανθρώπινων κοινωνιών. Αθήνα: Κάτοπτρο
ISBN 960-7778-99-5

The Adventures of Sherlock Holmes

Μια συλλογή δώδεκα διηγημάτων του Ντόιλ, όπου βέβαια ο ένας και μοναδικός Σέρλοκ Χολμζ λύνει μυστήρια με όπλο τη φοβερή του παρατηρητικότητα και ευφυΐα.
Ο μετρ της αστυνομικής λογοτεχνίας είναι και εξαιρετικός συγγραφέας, γι'  αυτό αξίζει να διαβαστεί στο πρωτότυπο.

Το βιβλιαράκι εκδόθηκε στην ειδική σειρά Δημοφιλών Κλασικών Πινγκουίνων στην τιμή των δύο λιρών.

Arthur Conan Doyle (1994). The Adventures of Sjerlock Holmes. London Penguin
ISBN 978-0-140-62100-6

A History of God

Η Karen Armstrong σίγουρα ξέρει να αιχμαλωτίζει την προσοχή του αναγνώστη της με όπλα την απίστευτη ευρυμάθειά της, το γλαφυρό και απλό στιλ της γραφής της, και την αντικειμένικότητά της, παρ' όλο που μερικές φορές γίνεται "λίγο πολιτικά ορθή", κυρίως όσον αφορά το Ισλάμ.
Μια ιστορία των θρησκειών, κυρίως των μονοθειστικών, από τη διάσημη  (τέως καθολική) μοναχή συγγραφέα.

Όσοι ενδιαφέρονται για θέματα ιστορίας και φιλοσοφίας της θρησκείας δεν πρέπει να χάσουν αυτό το βιβλίο.


Karen Armstrong (1993) A History of God. New York: Ballantine Books
ISBN 0-345-38456-3

History of Western Philosophy

H "Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας του Ράσελ" είναι τελείως διαφορετική από το προηγούμενο φιλοσοφικό βιβλίο του ντε Μπότον που διάβασα σ' αυτές τις διακοπές.
Ο Ράσελ έγραψε ένα εντελώς διαφορετικό έργο. Κατ' αρχάς, ως προς την έκταση, είναι τεράστιο [κοντά στις 800 σελίδες] και ασχολείται με όλους τους σημαντικούς φιλοσόφους από τους Προσωκρατικούς μέχρι τον Ντιούι και τον Μπεργκσόν στον εικοστό αιώνα.
Οι ιδέες του κάθε φιλόσοφου παρουσιάζονται πάντοτε σε σχέση με την ιστορική στιγμή που έδρασε η κάθε προσωπικότητα, κάτι που φωτίζει ιδιαίτερα τον αναγνώστη για να κατανοήσει ολόπλευρα το περιβάλλον που επέδρασε στη διαμόρφωση της σκέψης του.
Διαφωτιστικές επίσης είναι και οι σχετικές βιογραφικες πληροφορίες της κάθε προσωπικότητας.
Η κριτική του Ράσελ άλλες φορές είναι σαρκαστική, όπως στη σελίδα 450, όπου συζητά για τον Θωμά Ακινάτη, και χαρακτηριστικά γράφει
"Τι νόημα έχει η προσευχή αφού υπάρχει η θεία πρόνοια;",
άλλοτε ειρωνική, όπως στη σελίδα 452 για τον ίδιο φιλόσοφο, όπου παρουσιάζοντας τα επιχειρήματά του περί ανάστασης του σώματος... ακόμη και στην περίπτωση του ανθρωπωφάγου και των θυμάτων του λέει
"Χαίρομαι να πω πως αυτή η δυσκολία, η οποία με πρώτη ματιά φαίνεται αξεπέραστη, επιλύεται παρακάτω στο έργο Summa contra Gentiles."
Πάντως, παρά τα γνωστά του  αντιθησκευτικά πιστεύω, ο Ράσελ δε τυφλώνεται κατά την κριτική του. Π.χ. στη σελίδα 467 παραδέχεται την ικανότητα του Χριστιανισμού να αφομοιώνει προηγούμενες ιδέες από διάφορες πηγές όπως ο ιουδιασμός, ο περσικός διισμός ή ακόμη και ο νέοπλατωνισμός.
Ούτε φοβάται να "αποκαθηλώσει" μεγάλα ονόματα όπως ο Έρασμος [σ. 502], όταν κριτικάρει την κοντόφθαλμη στάση του όσον αφορά το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών ενός ουμανιστικού σχολείου - όπως τα ακριβά ιδιωτικά στα οποία ο ίδιος ο Ράσελ φοίτησε- που περιοριζόταν κυρίως στις κλασικές σπουδές, και μάλιστα από το πρωτότυπο, ενώ οι επιστήμες δε θεωρούνταν βέβαια κατάλληλη ύλη για τα μυαλά των μελλοντικών καθώς πρέπει κυρίων...


Bertrand Russell (1961). History of Western Philosophy. London: Unwin University Books.
[έβδομη ανατύπωση 1974]

Consolations of Philosophy

Σαν να ήξερε ο φίλος μου ο Κυριάκος τι διάβαζα στις διακοπές όταν μου πρότεινε να του δανειστώ το βιβλίο αυτό του Alain de Botton. Ήταν ακριβώς ό,τι έπρεπε για να διακόψω για λίγο την πιο κουραστική "Ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας" του Ράσελ που είχα αρχίσει προ ημερών.
Ο Alain de Botton στις 244 σελίδες του έργου του καταφέρνει να μας παρουσιάσει έξι σημαντικούς φιλόσοφους [Σωκράτη, Επίκουρο, Σενέκα, Μοντέν, Σόπενχάουερ και Νίτσε] ολοζώντανους και απροσδόκητα γήινους: δηλαδη όχι μόνο τη σκέψη τους άλλα και την εύθραυστη ανθρώπινη πλευρά τους με τα πάθη τους τις φοβίες και τις μικρότητες τους, αλλά και τη μεγαλοσύνη τους.

Πιθανόν σ' αυτό το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο να βρείτε ένα σύντομο οδηγό για την... ευτυχία.


Alain de Botton (2001). Consolations of Philosophy. London: Penguin
ISBN 978-0-140-27661-9
Τιμή 10.99 λίρες



Μια σύγκριση του βιβλίου αυτού, φτηνή χαρτόδετη έκδοση του 2001 (10.99 λίρες) με την προαναφερθείσα "Ιστορία της φιλοσοφίας", εκδόσεις Unwin University Books & τετραπλάσιο σε έκταση έργο του 1974 (2,50 λίρες) δείχνει το πόσο πολύ εκτινάχτηκαν οι τιμές τα τελευταία 35 χρόνια.
Δεν είναι πολύ εύκολες οι συγκρίσεις βέβαια. Τι είναι πιο ακριβό; Οι 250 δραχμές για την ιστορία της φιλοσοφίας το 1974 ή τα 10.99 ευρώ σήμερα;

Shall the religious inherit the earth?

Ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο για το μέλλον των κοινωνιών με την άνοδο του θρησκευτικού σκοταδισμού σε παγκόσμια κλίμακα.
Είτε με τη μορφή του ισλαμικού εξτρεμισμού, είτε με τη μορφή του ακραίου χριστιανικού φονταμενταλισμού κυρίως στις ΗΠΑ, είτε ακόμη με τη μορφή των υπερορθόδοξων Χαρεντίμ στο Ισραήλ, μπορεί να ξαναμπαίνουμε σε ένα σκοτεινό μεσαίωνα μισαλλοδοξίας.
Η τάση αυτή μάλιστα καθίσταται αναπόφευκτη λόγω του αδυσώπητου δημογραφικού παράγοντα. Οι ακραίοι θρησκευόμενοι απλά γεννάνε πάρα πολλά παιδιά, ενώ οι  υπόλοιποι [άθεοι ή οπαδοί του λαϊκού κράτους] γεννάνε ελάχιστα ή καθόλου παιδιά!

Η πρόβλεψη πως "Χωρίς μια ιδεολογία που θα εμπνεύσει την κοινωνική συνοχή, ο φονταμενταλισμός δεν μπορεί να σταματήσει. Οι θρησκευόμενοι θα κληρονομήσουν τον πλανήτη." μοιάζει εφιαλτική, αλλά όσοι διαβάσουν τα αδιάσειστα επιχειρήματα του Eric Kaufmann θα καταλάβουν πως ο εχθρός της φιλελεύθερης κοινωνίας δεν είναι προ των πυλών. Έχει ήδη χτίσει ισχυρότατα προγεφυρώματα μέσα της!

Eric Kaufmann (2010). Shall the Religious Inherit the Earth? Demography and politics in the twenty-first century. London: Profile Books.
[τιμή στην Ελλάδα 21 ευρώ]