Παρασκευή 17 Απριλίου 2009

Vittorio the vampire



Η βιβλιοκριτική στην εφημερίδα USA Today ήταν ακριβής και λακωνική.
Το βιβλίο είναι μια "ιστορία διακοσμημένη με χρυσό και μεταφορές, διαποτισμένη από το ζόφο της κόλασης καθώς στάζει αίμα."
Ο δεκαεξάχρονος αναγεννησιακός, άρχοντας Βιτόριο ντι Ρανιάρι ζει μια τρομακτική εμπειρία, όταν μια ομάδα έξαλλων βρικολάκων επιτίθεται το κάστρο τους στην Τοσκάνη και σκοτώνει τους πάντες.
Τα ίδια του τα αδέλφια αποκεφαλίζονται μπροστά στα μάτια του. Κι ενώ νομίζει πως έφτασε πια και η δικιά του ώρα, εμφανίζεται μια μυστηριώδης ύπαρξη, η Ούρσουλα, που τον γλιτώνει από βέβαιο θάνατο!
Το μίσος του όμως για τα αιμοσταγή αυτά εκτοπλάσματα δεν τον αφήνουν να απολαύσει τον έρωτα της Ούρσουλας.
Μόνον όταν αυτή σκίζει το στήθος της λίγο πάνω από τη ρόγα και του δίνει να πιει από το αίμα της, χάνεται πραγματικά σε μια απόκοσμη κι ανείπωτη ηδονή.
Δεν μπορεί να ξεχάσει όμως και τις σκηνές των δολοφονιών που διέπραξαν οι δαίμονες αυτοί μέσα στο ίδιο του το σπίτι και η μανία της εκδίκησης τον τυφλώνει.
Από τη μία οι εικόνες του μακελιού και από την άλλη η γεύση του φιλιού της να τον παραλύει. Είναι ποτέ δυνατόν να ξεφύγει από τα μάγια αυτής της αιθέριας βαρυπνάδας;
Και αν αλήθεια ήταν μάγισσα, γιατί τον προστάτευε λες και ήταν ο φύλακας άγγελός του;
Τελικά ο Βιτόριο μπλέκει σε πολλές, ακόμη πιο περίεργες καταστάσεις, παίρνει μέρος σε σατανικές τελετουργίες βρικολάκων , συναντάει πραγματικούς αγγέλους, ταξιδεύει στην αγαπημένη του Φλωρεντία, και τελικά, ναι... καλά θα το μαντέψατε, ενώνεται για πάντα με την Ούρσουλα, σε ένα κρεσέντο βίας όμως πάλι απίστευτο.

Μια κλασική γοτθική ιστορία που θα ενθουσιάσει τους οπαδούς αυτού του λογοτεχνικού είδους.

Τα βιβλία της Anne Rice (κυρίως, ιστορίες γοτθικού στιλ με βρικόλακες ) έχουν πουλήσει ήδη πάνω από εκατό εκατομμύρια αντίτυπα, αλλά έχει γράψει και μερικά ιστορικά μυθιστορήματα όπως επίσης σαδιστομαζοχιστικές ερωτικές ιστορίες, χρησιμοποιώντας όμως ψευδώνυμο.
H συγγραφέας δοκίμασε το μορμονισμό, την αθεΐα μέχρι που τελικά ξαναγύρισε στον καθολικισμό. Όπως εξηγεί στη συνέντευξή της στην εφημερίδα "Ο χριστανισμός σήμερα" το 2005
http://www.christianitytoday.com/ct/2005/december/11.50.html
πιστεύει πλέον, ως μία μετανοήσασα αμαρτωλή, πως ο Χριστός είναι πράγματι ο υιός του Θεού, γι´ αυτό εξ άλλου έκανε στροφή στη λογοτεχνική της πορεία, και έγραψε ο μυθιστόρημα "Χριστός ο Κύριος. Η φυγή από την Αίγυπτο. Ένα μυθιστόρημα για τον Ιησού σε ηλικία επτά ετών".
Πρόκειται δήλωσε για το έργο που έχει τη μεγαλύτερη αξία γι´ αυτήν πια. Δεν πρόκειται για κάποια αγνωστικιστική προσέγγιση, αφού είναι ξανά μια θεοσεβούμενη χριστιανή!
Τελείωσε πια οριστικά η εικοσάχρονη καριέρα της ως συγγραφέα βρικολακίστικων μυθιστορημάτων;
Αν πάρουμε υπ´ όψιν ποια έργα της εκδόθηκαν μετά το 2005, η Anne Rice μετανόησε ειλικρινά και ασχολείται πια μόνο με θρησκευτικά θέματα, κυρίως δε τη ζωή του Χριστού... και την αυτοβιογραφία της.

Anne Rice (1999). Vittorio the vampire. New York: Ballantine Books
ISBN 0-34-43932-5
[τιμή, τω καιρώ εκείνω, δραχμές 4.100, στην Αμερική 6.99 δολάρια]

Τρίτη 14 Απριλίου 2009

Politics and the English Language



Στις δοκιμές που κάνω τον τελευταίο καιρό για ανάγνωση ηλεκτρονικών κειμένων σε διάφορους υπολογιστές και χώρους (σε καφετέριες, στο σαλόνι, στην κουζίνα, στο πάρκο), ξαναδιάβασα το περίφημο δοκίμιο του George Orwell “Η πολιτική και η αγγλική γλώσσα” που είχε πρωτοδημοσιευτεί το 1946 στο περιοδικό Horizon.

Ο Άγγλος συγγραφέας, παντοτινός πολέμιος κάθε καταπιεστικού καθεστώτος, είτε αυτό ήταν η βρετανική αποικιοκρατία στη Ασία, είτε οι σταλινικές στρατιωτικές οργανώσεις στον ισπανικό εμφύλιο, είτε η χιτλερική λαίλαπα, δεν μπορούσε να μην αφιερώσει ένα ολόκληρο δοκίμιο σχετικό με τα θέματα που απασχολούσαν το πνεύμα του καθ' όλη του τη ζωή: τη γλώσσα και την ελευθερία.
Είναι γνωστό ότι θεωρούσε πως “ο πολιτικός πεζός λόγος δημιουργήθηκε για να κάνει τα ψέματα να φαίνονται αληθινά, να παρουσιάζει τις δολοφονίες ως έντιμες πράξεις και να δώσει κύρος στη συνηθισμένη αερολογία”.
Το χειρότερο όμως είναι ότι με τη χρήση αυτής της ανούσιας γλώσσας διαιωνίζεται ένας φαύλος κύκλος: οι ανόητες σκέψεις οδηγούν στην άκομψη γλώσσα, η δε άκομψη γλώσσα παράγει ακόμη περισσότερες ανόητες σκέψεις!
Τα πιο δόλεια εργαλεία που παράγουν τον ξύλινο πολιτικό λόγο είναι κατά τον Orwell:
οι ετοιμοθάνατες μεταφορές
οι ψεύτικες πολυλογούδικες περιφράσεις
οι εξεζητημένες λέξεις &
οι λέξεις που έχουν πια χάσει καθε ουσιαστικό νόημα.
Το επακόλουθο της χρήσης τους είναι πάντοτε ολέθριο. 'Οποτε δεν επιχειρούν εσκεμμένα να εξαπατήσουν τον αναγνώστη, τότε απλά με τις ανακρίβειές τους καταλήγουν να μη λένε τίποτε ουσιαστικό.
Κυρίως βέβαια διότι ο συγγραφέας τους δεν έχει ιδέα τι θέλει να πει.

Στην τελευταία σελίδα του δοκιμίου του ο Orwell
μας προσφέρει τους έξι περίφημους κανόνες του
που θα βοηθήσουν όποιον τολμά να μιλήσει ξεκάθαρα:
1 Ποτέ μη χρησιμοποιήσεις μεταφορά, παρομοίωση ή άλλο σχήμα λόγου που έχεις συναντήσει πολλές φορές.
2 Ποτέ μη χρησιμοποιήσεις μεγάλη λέξη, άμα σου κάνει κάποια μικρότερη.
3 Αν μπορείς να κόψεις, μια λέξη κόψ΄ την.
4 Ποτέ μη χρησιμοποιήσεις παθητική φωνή άν σου κάνει η ενεργητική.
5 Ποτέ μη χρησιμοποιήσεις κάποια ξένη, επιστημονική ή ειδική λέξη άμα αρκεί μια αντίστοιχη του καθημερινού λόγου.
6 Καλύτερα να παραβείς οποιοδήποτε από τους παραπάνω κανόνες παρά να πεις κάτι εντελώς βάρβαρο.

Μπορείτε να βρείτε το κείμενο σε διάφορες μορφές στον κυβερνοχώρο:
http://mla.stanford.edu/Politics_&_English_language.pdf
Υπάρχουν και σχολιασμένες εκδόσεις, αν εμπιστεύεστε βέβαια τις παρατηρήσεις των διαχειριστών της ιστοσελίδας
http://xahlee.org/p/george_orwell_english.html


Το δοκίμιο διαβάστηκε στον υποφορητό Asus Eee PC 900 με λειτουργικό Linux,
η δε ιστοσελίδα http://www.resort.com/~prime8/Orwell/patee.html
φορτώθηκε με τον φυλλομετρητή Mozilla Firefox.
Το κείμενο της ανάρτησης γράφτηκε πρώτα ως
έγγραφο κειμένου Writer της σουίτας γραφείου Open Office.

Αν επιμένετε στο έντυπο κείμενο, υπάρχει βέβαια η συλλογή άρθρων και δοκιμίων του George Orwell
George Orwell Essays (1994) Penguin Books που επιμελήθηκε ο Bernard Crick.

Κυριακή 5 Απριλίου 2009

Harlem




Εικονογραφημένη διασκευή του ποιήματος Harlem του Αμερικάνου συγγραφέα
Walter Dean Myers

Ένα ποίημα για την υπόσχεση που δίνει το Harlem σε χιλιάδες κατατρεγμένους μαύρους που συρρέουν στην περιβόητη αυτή συνοικία της Νέας Υόρκης αναζητώντας τη γη της απαγγελίας.
Χωρίς όμως να ξεχνάνε τα καλέσματα, τα φωνές και τους ήχους της γενέθλιάς τους γης.
Ένα ποίημα γεμάτο με ολοζώντανες σκηνές από το Χάρλεμ όπως της ονειρεύτηκε ο
Walter Dean Myers και τις ζωγράφισε σε μια πανδαισία χρωμάτων ο Christopher Myers.

Το Χάρλεμ, η συνοικία «όπου τα σπουργίτια κοντοστέκονται στις σκάλες να ακούσουν μελωδίες κι ο άνεμος σταματά να ακούσει ήχους» αλλά και όπου επίσης «ατελείωτα βάθη του πόνου τραγουδούν α καπέλα στις γωνιές των δρόμων».

Διαβάστε το, δείτε την εικονογράφηση, ονειρευτείτε, enjoy!


Το βιβλίο στην έντυπή του μορφή:
Walter Dean Myers(1997). Ηarlem. New York, NY: Scholastic Press


EBOOK
http://www.childrenslibrary.org/icdl/BookReader?bookid=myrhrlm_00260006&twoPage=true&route=simple_0_0_harlem_English_0&size=14&fullscreen=false&pnum1=36&pnum2=37&lang=English&ilang=English&tsize=0
LESSON PLAN & REVIEW
http://harlemworldblog.wordpress.com/2008/03/03/walter-dean-myers-memories-of-harlem/
MEYER’S WEB PAGE
http://www.walterdeanmyers.net/
Μόνο το κείμενο του ποιήματος από άλλη ιστοσελίδα
http://faculty.lagcc.cuny.edu/eiannotti/harlem/harlem.htm

Σάββατο 21 Μαρτίου 2009

Πνοές



Μια συλλογή 99 πνοών, αφού δεν μπορούμε να τα αποκαλέσουμε «ποιήματα»μιας και ο Εμρέ τα εκφωνούσε από τα βάθη της ύπαρξής του χωρίς να τα επεξεργάζεται όπως οι διανοούμενοι ποιητές. Ο ίδιος εξ άλλου τα αποκαλούσε “Doğuş”; ένα είδος «ομιλίας» καθώς χάνεις τον εαυτό σου κατά την προσπάθεια να εισχωρήσεις στο θείο.

Ο Τούρκος ανατολίτης σούφι, προφορικός ποιητής Ισμαήλ Εμρέ (1900-1970), υπήρξε «ένας μοναχικός οδοιπόρος στο δρόμο του θεού» χωρίς ποτέ να ανήκει σε κάποιο δερβίσικο τάγμα.

Οι πνοές διαβάζονται σαν ερωτικά ποιήματα, σαν προσωπικές μαρτυρίες ενός ατόμου που παλεύει να υπερβεί ανθρώπινες μικρότητες και να ενωθεί με το θείο. Όμως δεν είναι καθόλου παπαδίστικα. ούτε κηρύσσουν κάποια συγκεκριμένη θρησκεία ή στείρο δόγμα. Οι εικόνες που μας ζωγραφίζει ο Ισμαήλ είναι ολοζώντανα γήινες, όπως κι ο τραχύς δρόμος που διάλεξε να διαβεί.
Σε καμιά περίπτωση ευκολοχώνευτο υλικό. Πρέπει να τα ξαναδιαβάσεις, γευόμενος αργά τη σκέψη του «αγράμματου» αυτού απόκρυφου διανοητή.
Ευτυχώς η καλή μετάφραση και τα άφθονα σχόλια της μεταφράστιας βοηθούν αρκετά τον αναγνώστη.

Την επιλογή, μετάφραση και σχολιασμό έκανε η Πολύμνια Αθανασιάδη, καθηγήτρια της Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με κύρια ερευνητική ενασχόληση τη μετάβαση από τη νεοπλατωνική στην ισλαμική θεολογία.



Ισμαήλ Εμρέ (1991) Πνοές. Αθήνα: Δόμος

Σάββατο 14 Μαρτίου 2009

Ανθολογία ρωσικού διηγήματος του Μεσοπολέμου



Ένα ανθολόγιο με διηγήματα 32 Ρώσων συγγραφέων του Μεσοπολέμου συγκέντρωσε
η Τάνια Ραχματούλινα, πολλοί από τους οποίους είναι
τελείως άγνωστοι στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό.
Ανάμεσά τους μπολσεβίκοι αλλά και αντιφρονούντες εμιγκρέδες.
Τα σύντομα διηγήματά τους είναι ακριβείς φωτογραφίες μιας πολύ αμφιλεγόμενης περιόδου, για άλλους ωμής δικτατορίας, για άλλους ηρωικών χρόνων που χτιζόταν ο "σοσιαλισμός σε μια χώρα": εμφύλιος, Νέα Οικονομική Πολιτική, κολεκτιβοποίηση, σταλινισμός.
Σε πολλά από αυτά η πραγματικές σκηνές μας κάνουν να αναλογιστούμε
πόσο διαφορετική είναι η ωμή πραγματικότητα από τα εκάστοτε ιδεολογικά μυθολογικά κατασκευάσματα που μας σερβίρουν οι κομματικές σκοπιμότητες.
Ξεχώρισα τα:
"Ένα δεκάλεπτο δράμα" του Γιεβγκένι Ζαμιάτιν,
"Η αριστοκράτισα" του Μιχαήλ Ζοσιένκο,
"Ο ύπνος" του Βαλεντίν Κατάγιεφ,
"Η τσιλιαδόρα" του Αλεξέι Κοζέβνικοφ,
"Η εφημερίδα" του Μιχαήλ Κοζίρεφ" και
"Η ατυχία του προφέσορα Βίπουλκοφ" του Αρκάντι Μπούχοφ.

(2006) Ανθολογία ρωσικού διηγήματος του Μεσοπολέμου. Μετάφραση από τα ρωσικά Τάνια Ραχματούλινα. Αθήνα: Πλέθρον
ISBN 960-348-149-1

Σάββατο 7 Μαρτίου 2009

American Short Stories of Today



Mια συλλογή δεκαπέντε αμερικάνικων διηγημάτων που διάλεξε ο Esmor Jones.
Επειδή το βιβλίο είναι μόλις 136 σελίδες, ο επιμελητής φρόντισε να συμπεριλάβει πραγματικά σύντομα διηγήματα (short stories) διαφόρων λογοτεχνικών ειδών (κοινωνικά, επιστημονικής φαντασίας, μυστηρίου) σύγχρονων συγγραφέων από διάφορες περιοχές της Αμερικής.
Μιας και το βιβλιαράκι εκδόθηκε το 1988, μην περιμένετε βέβαια ό,τι το πιο τελευταίο, αλλά το ανθολόγιο περιλαμβάνει μερικά πολύ μεγάλα ονόματα: Isaac Asimov, Ursula Le Guin, Frederick Pohl, Kurt Vonnegut Jr, Joyce Carol Oates και Julie Scumacher.
Αυτό που μου άρεσε περισσότερο είναι το συντομότατο διήγημα (μόλις μια σελίδα!) "The Solipsist" του Fredric Brown. Πρόκειται για μια σατυρική άποψη του μυστηρίου της δημιουργίας του κόσμου που θα σας ξαφνιάσει και θα σας κάνει να το σκεφτόσαστε για καιρό...
Και δεν είναι το μόνο!

Esmor Jones (ed.) (1988) American short stories of today. London: Penguin Books

Κυριακή 1 Μαρτίου 2009

Hitler. 1936-1945. Nemesis



Γυρνώντας την περασμένη εβδομάδα από την ταινία «Επιχείρηση Βαλκυρία» θέλησα να ανατρέξω στα πραγματικά ιστορικά γεγονότα για να διαπιστώσω κατά πόσον η ταινία αναπαριστούσε πιστά την εποχή.
Πρόκειται για την πιο σοβαρή απόπειρα εναντίον του Χίτλερ που επιχειρήθηκε την 20 Ιουλίου 1944 και ξεκίνησε με την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα μέσα στο περίφημη «Φωλιά του Λύκου» (Wolfsschanze)στην Ανατολική Πρωσία, το αρχηγείο απ΄ όπου παρακολουθούσε τις επιχειρήσεις στο ανατολικό μέτωπο. Η βόμβα που τοποθέτησε ο συνταγματάρχης Claus Schenk Graf von Stauffenberg, εξερράγη αλλά ο Χίτλερ γλίτωσε ως εκ θαύματος. Στο Βερολίνο ξεκίνησε μετά από λίγο η εφαρμογή του σχεδίου Operation Walküre, όπου ο εφεδρικός στρατός (Ersatzheer) επρόκειτο να συλλάβει όλα τα στελέχη του ναζιστικού καθεστώτος και να αδρανοποιήσει τα SS, ώστε ο στρατός να στηρίξει μια νέα εθνική κυβέρνηση που θα οδηγούσε στην άμεση κατάπαυση του πολέμου. Δυστυχώς, λόγω του γεγονότος ότι επέζησε ο Χίτλερ, το πραξικόπημα απέτυχε και όλοι οι συμμετέχοντες πολιτικοί και στρατιωτικοί εκτελέστηκαν μετά από μια δίκη - οπερέτα. Ο πόλεμος συνεχίστηκε για εννέα ακόμη μήνες και στοίχισε στη Γερμανία αμέτρητους νεκρούς οδηγώντας την στην ολοκληρωτική καταστροφή και την τελική άνευ όρων παράδοση.
Το βιβλίο στο οποίο αμέσως κατέφυγα για γρήγορη και σίγουρη μελέτη των ιστορικών γεγονότων ήταν το βιβλίο του καθηγητή ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Sheffield Ian Kershaw “Hitler. 1936-1945. Nemesis”.
Πρόκειται για το δεύτερο τόμο της βιογραφίας του Χίτλερ με τίτλο «Νέμεσις», στον οποίο μελετάται η περίοδος από ο 1936, χρονιά που μετά την επαναστρατιωτικοποίηση της Ρηνανίας ο δικτάτορας απολαμβάνει την υποστήριξη σχεδόν του μεγαλύτερου τμήματος του γερμανικού λαού, μέχρι την αυτοκτονία του ιδίου και την τελική καταστροφή της χώρας το 1945.
Ο κριτικός των Financial Times, Jeremy Paxman, έγραψε ως «δεν μπορεί να φανταστεί πως θα εμφανιστεί για πολύν καιρό μια καλύτερη βιογραφία του μεγάλου τυράννου» και μάλλον έχει δίκιο. Η συγκλονιστική αυτή ιστορική περίοδος μελετάται σε βάθος, με κάθε λεπτομέρεια που αφορά τον πρωταγωνιστή των τρομακτικών γεγονότων που διαδραματίστηκαν κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αρκεί νομίζω να αναφέρω πως χρειάστηκαν 190 σελίδες μόνον για τις σημειώσεις και τις παραπομπές στα 17 κεφάλαια του βιβλίου.
Όλες όμως αυτές οι λεπτομέρειες δεν κάνουν το βιβλίο καθόλου κουραστικό, αντιθέτως διαβάζεται τόσο εύκολα σαν να ήταν ιστορικό μυθιστόρημα.


Ian Kershaw (2001) Hitler. 1936-1945. Nemesis. London: Penguin